Postawa szacunku do pacjenta w psychoterapii

Udając się do specjalisty psychoterapeuty, oczekujemy od niego zarówno kompetencji jaki doświadczenia. To ważne cechy, można by rzecz progowe, lecz także kilka innych kwestii jest istotnych dla przebiegu pomocy psychoterapeutycznej.

Chociaż dyscypliny psychologia praktyczna oraz psychoterapia są obecne w świecie już ponad 100 lat, można powiedzieć, że to właśnie w obecnym czasie stawia się praktykom z tych dziedzin szczególne wymagania. Nauczanie w tych dyscyplinach jest wieloletnie i różnorodne, a dobór kandydatów na psychoterapeutów coraz częściej uwzględnia czynniki osobowościowe. Uzyskanie licencji bądź certyfikatu psychoterapeuty jest pracochłonne i wymagające. Wszystko to leży w interesie klientów i pacjentów.

Kwiat jako symbol szacunku w psychoterapii, Poznań

Współczesny psychoterapeuta musi się odznaczać nie tylko wysokim kwalifikacjami lecz także szeregiem innych atrybutów, wchodzących w zakres szeroko rozumianej etyki psychoterapeuty. Wiele z nich przejawia się pozawerbalnie: mimiką, tonem głosu, gestami, traktowaniem czasu pacjenta, przestrzenią gabinetu terapeutycznego.

W jaki sposób powinien się wyrażać szacunek psychoterapeuty do pacjenta?

Tajemnica zawodowa, podnoszenie własnych kwalifikacji, rzetelne informowanie o swoim sposobie pracy, nieocenianie pacjenta, niezaspokajanie własnych potrzeb emocjonalnych to bezwzględne warunki zaistnienia relacji opartej na szacunku. Dalej skupimy się na mniej oczywistych, niewerbalnych wyrazach szacunku, które także są ważne.

Postawa zaangażowania w pomaganie. Psychoterapeuta zmierza do nawiązania prawdziwego kontaktu z pacjentem. Chociaż oddziela sytuację psychoterapii od swojego życia prywatnego, jest w pełni zaangażowany w rozmowę. Jest otwarty na własne przeżycia w ramach sprzężenia zwrotnego, przeciwprzeniesienia, recypatii, empatii, aby korzystać z nich na rzecz pacjenta. Samo osobiste zaangażowanie psychoterapeuty może jeszcze nie rozwiąże naszych problemów, stworzy jednak atmosferę, w której łatwiej podzielić swoje troski i ból.

Punktualność. Psychoterapeuta odpowiedzialnie traktuje umówione terminy sesji. Sesja zaczyna się punktualnie i tak też kończy. Dzięki temu kolejny pacjent ma możliwość także zacząć i skończyć sesję w swoim czasie. Żyjemy w kulturze, która bardzo ceni sobie czas. Niestety, czekając na wizytę nawet w prywatnych przychodniach, zauważymy, że niezwykle rzadko rozpoczyna się ona punktualnie. Często nikt z obsługi nie wyjaśni ani nie przeprosi za ten fakt. Jeśli zwrócisz lekarzowi uwagę na przeciągające się ponad pół godziny oczekiwanie na swoją wizytę, poczuje się urażony albo przywoła Cię do porządku. Punktualność wydaje się wszystkim oczywista, w służbie medycznej nie jest jednak realizowana w praktyce. Punktualność jest wyrazem szacunku dla czasu i godności pacjenta. W końcu sesja psychoterapeutyczna jest także rodzajem spotkania międzyludzkiego, spotkaniem dwóch podmiotów równych w swej ważności.

Dobre warunki w gabinecie. Szacunek do pacjenta psychoterapii wyraża się także fizyczną przestrzenią psychoterapii. Lokal, w którym prowadzone są rozmowy musi być nie tylko czysty i schludny, ale i estetyczny stosownie do powagi sprawy, jaką jest rozmowa, będąca jednocześnie profesjonalną jak i intymną. Obecnie większość ośrodków prywatnych i coraz więcej państwowych oferuje taki standard. Wystrój wnętrza, jakość foteli lub krzeseł, czystość, spokój i dyskrecja, to elementy znajdujące się dla wielu na planie dalszym, jednak istotne dla przebiegu procesu psychoterapeutycznego. Psychoterapeuta pracuje nie tylko słowami i głową, lecz także kontekstem, jaki wokół spotkania stwarza. Jest to tak ważne z tego powodu, że osoby zgłaszające się po pomoc spotkały w swoim życiu zbyt mało uwagi i poszanowania dla własnych praw i integralności. Sytuacja spotkania z psychoterapeutą powinna być miejscem doświadczenia sytuacji przeciwnej, w której wszystkie aspekty pacjenta są ważne, także jego czas, finanse, prawo do niepodzielnej uwagi terapeuty.

Kontakt niewerbalny. Postawa szacunku przejawia się w sposobie powitania, pożegnania, zainteresowaniu ze strony specjalisty, niepodzielności uwagi. Oczywistością jest, że podczas sesji psychoterapii terapeuta nie będzie odbierał telefonów ani rozmawiał z innymi osobami. Nikt i nic nie może zakłócić takiego spotkania. Podrzucenie jakiegoś ważnego dokumentu przez sekretarkę nie wchodzi w rachubę. Tak, w psychoterapii jest to bezwzględny standard, w stomatologii w zasadzie też powinien być, ale czy jest?

Dbałość o samego siebie. To może wydawać się w pierwszej chwili kontrowersyjne, jednak im bardziej psychoterapeuta potrafi dbać o siebie, tym większa szansa, że będzie sprzyjał uczeniu się tego przez pacjenta, choćby na drodze modelowania. Szanując samego siebie, terapeuta pokazuje, że człowiek ma swoją godność, że ludzkie potrzeby są ważne i zasługują na troskę – w ten sposób psychoterapeuta normalizuje klimat szacunku. Ponadto korzystanie z superwizji, dbałość o własną higienę psychiczną, wpływa zwrotnie na pacjenta. Psychoterapeuta nie ma udawać, że pacjent jest ważny. Pacjent ma być ważny.

Interesujący tekst poszerzający ten post, p.t. „Psychoterapia po ludzku” opublikowało Stowarzyszenie Intro: www.psychotekst.pl/pdf/psychoterapia_po_ludzku_PSYCHOTEKST.pdf. Informuje on o rodzajach, zasadach, możliwościach i etycznych aspektach praktykowanej współcześnie psychoterapii.

Reklamy

Jedna uwaga do wpisu “Postawa szacunku do pacjenta w psychoterapii

  1. Nie chciałbym nikogo urazić, ale mysle ze psycholodzy muszą się jeszcze wiele nauczyć wsprawie szacunku do pacjenta albo to ja mam pecha. Prosze nie usuwać mojego komentarza…

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s